jälkikirjoitus | post scriptum

Zacznę od początku, czyli od tytułu. Tytuł polskiego wydania -- z całym szacunkiem dla tłumacza , któremu przecież językowo nawet do pięt nie dorastam (a i nie wiem ile miał na to wpływu) -- w moim odczuciu może wypaczać sens publikacji dla tych, którzy dopiero planują po nią sięgnąć. W oryginale książka dostała tytuł Contesting Democracy (...), co przetłumaczyłbym najbardziej łopatologicznie jako "kontestowanie demokracji", "spieranie się z demokracją" -- lub w podobny, ale bardziej finezyjny sposób. "Przeciw demokracji" kojarzy się z oporem wobec niej, tworzeniem alternatywnej wobec demokracji formy rządów -- gdy tymczasem najczęściej chodziło o alternację zasad, a nawet o jeszcze lepszą realizację idei demokracji (w oczach tych, którzy daną ideę wcielali w życie). (...) w bardzo specyficznym znaczeniu tego słowa, XX wiek - po I wojnie światowej - był stuleciem demokracji. (...) nawet polityczne eksperymenty bardzo ostro odcinające się od demok...

Nareszcie udało mi się zabrać za książkę Kacpra Pobłockiego Kapitalizm. Historia krótkiego trwania . Usłyszałem dotychczas o niej tyle dobrego, że nie mogłem się doczekać zderzenia z rzeczywistością (czyli weryfikacji pojawiających się z różnych miejsc ochów i achów ). Nie często przecież się zdarza (przynajmniej w Polsce), żeby antropolog porywał się na sporej objętości pracę tak mocno zahaczającą o sferę ekonomii (choć przecież nie tak bardzo odległą od naukowych korzeni Kacpra -- antropologii; wszak ekonomia to nauka społeczna). Czekałem na tę książkę tym bardziej, że autor porwał się na opisanie czegoś z pozoru tak oczywistego, jak kapitalizm. Bo z kapitalizmem jest trochę jak z koniem [ 1 ]. Przyznaje to zresztą sam autor, który pisze, że nikomu w Polsce nie trzeba tłumaczyć co najmniej dwóch rzeczy -- czym jest Zachód oraz czym jest kapitalizm (jako pojęcia zrozumiałe "same przez się" [s. 51]). Co nie znaczy, że te pojęcia są aż tak oczywiste, jak się wydają. ...

Koniec innych obowiązków pozwolił mi dokończyć opracowanie Darii Nałęcz   Sen o władzy. Inteligencja wobec niepodległości . Publikacja utrzymana jest w duchu czegoś, co roboczo nazywam "polską szkołą pisarstwa historycznego" -- nagromadzenie faktów na 1 cm^3 jest bardzo uczciwe. Jest to jednak przydatne, podręczne źródło informacji na temat polskiej sceny politycznej okresu międzywojennego -- nie tylko dla historyków, ale też dla miłośników, fanów i koneserów teorii państwa i prawa. Tym bardziej, że autorka zajęła się w opracowaniu przede wszystkim centrum polskiej sceny politycznej tego okresu -- ugrupowaniami, które (jak wskazywali ich przedstawiciele) miały ambicje być siłą równoważącą zarówno lewą, jak i prawą stronę polskiej polityki międzywojennej. Mam wrażenie (być może błędne, ale jednak), że ta tematyka nie jest szczególnie intensywnie omawiana w Polsce. Sen o władzy D.Nałęcz stanowi rozkoszną wiwisekcję niesamowicie porozdzieranej polskiej sceny politycznej ...

Na początek reklama. Od powołania na stanowisko dyrektora łódzkich bibliotek miejskich (teraz już bardziej: Łódzkiej Biblioteki Miejskiej) pana Pawła Brauna [ 1 ], temat miejskiej książnicy ruszył z kopyta. Niecały miesiąc temu do lokalu przy ul. Narutowicza 8/10 przeniesiono z ul. Struga śródmiejską bibliotekę [ 2 ]. Pomijam niewątpliwe plusy tego miejsca -- dostępna przestrzeń na parterze, przyjemna aranżacja przestrzeni czy "drugie skrzydło" biblioteki, w którym znajdują się sektory do innych aktywności, m.in. sala komputerowa, edukacyjna, sala do gier, czy do nauki języków obcych. Nareszcie mam bibliotekę miejską, do której jestem w stanie dotrzeć przy moich kosmicznych godzinach funkcjonowania. Biblioteka Otwarta jest czynna od poniedziałku do piątku w godz. 9.00 - 20.00, dodatkowo zaś w soboty w godz. 9.00 - 15.00. Ale nie tylko godziny otwarcia, lecz również nowe podejście do czytelnika [ 3 ] zachęciły mnie do założenia konta bibliotecznego -- i oto jestem. Pie...

Zdaje się, że już wieki temu JG-W wraz z Szanownym Małżonkiem oczyszczali jedno z łódzkich mieszkań, przy okazji przekazując w dalsze -- jak to w legendach bywa dobre -- ręce książki z domowej biblioteczki. W moje (czy dobre, nie mnie oceniać) ręce wpadła nieduża objętościowo publikacja autorstwa Bogumiła Grotta Katolicyzm w doktrynach ugrupowań narodowo-radykalnych do roku 1939 . Autora nie kojarzyłem, ale tytuł brzmiał dobrze. Książka swoje odleżała (żadna nowość!) aż w końcu do torby podróżnej potrzebowałem publikacji niedużej, a przenośnej, i trafiło na tę właśnie. Jedną z pierwszych myśli było "ciekawe, co na ten temat napisałby endek", a tu proszę. Powiedzmy, że dobrze się złożyło -- nieznany mi wcześniej Bogumił Grott to publicysta Myśli Polskiej, Naszego Dziennika, jak również członek Komitetu Obrony Dobrego Imienia Polski i Polaków. Także trafiłem. dobrze. Książka składa się z czterech rozdziałów: I. Nacjonalizm narodowo-radykalny "nacjonalizme...

Jako kryptofan filmów science fiction, oglądanych pokątnie nocami w domowych pieleszach (filmowy skrytożerca ?), postanowiłem nieco podciągnąć swoją wątpliwej jakości wiedzę z przedmiotowego zakresu. Lektura książki Adam Mazurkiewicz: Z problematyki cyberpunku. Literatura - sztuka - kultura (nabytej wieki temu w ramach zakupów w Wydawnictwie Uniwersytetu Łódzkiego) wydawała mi się w tej kwestii całkiem dobrym pomysłem. Liczyłem też po cichu na podpowiedzi po co powinienem jeszcze sięgnąć jeżeli chodzi o kinematografię. Tak, wiem, cyberpunk to w tym aspekcie nisza nisz, pył gwiezdny i tak dalej -- ale od czegoś trzeba zacząć. Odczucia po lekturze? Niestety -- głównie niedosyt. Jeżeli chodzi o stronę formalną publikacji, podzielona została na trzy części: rozbudowany wstęp, Historia i teoria problematyki cyberpunkowej oraz Hasła (stanowiące największą część publikacji). Część Hasła (strony od 111 do 411) zorganizowana została w formie encyklopedii, gdzie pod kolejnymi hasłam...

Po powieści My Jewgienija Iwanowicza Zamiatina wróciłem literacko do tematyki miejskiej, biorąc do rąk kolejną nowość wydawniczą -- książkę Urbanalia - miasto i jego teksty dr hab. Katarzyny Szalewskiej (jednej z najmłodszych osób z profesurą, jakie widziałem w Polsce :-) Serdeczne gratulacje!). Powrót do tematyki miejskiej był po raz kolejny niezwykle ciekawy i inspirujący -- po książce Ciągłość miasta. Prolegomena geografa dra Mikołaja Madurowicza, Urbanalia - miasto i jego teksty autorstwa zaciekawionej tematyką miejską filolożki Katarzyny Szalewskiej okazały się kolejnym dobrym wyborem książkowym. Praca, co jest oczywistą konsekwencją powyższego, stanowi przyjemną lekturą z pogranicza literaturoznawstwa / kulturoznawstwa i urbanistyki, przy czym pozwala spojrzeć z nowej perspektywy na wszystkie te obszary. Tytułowe urbanalia, co niestety nie zostało wyraźnie wyodrębnione na samym początku pracy, to " (...) małe formy miejskie (...), wśród których wyróżnić można tak...